U xơ tiền liệt tuyến là gì?

Dấu hiệu nhận biết u xơ tiền liệt tuyến

Có tới 80% đàn ông trên 70 tuổi bị u xơ tiền liệt tuyến và hơn trong số này có rối loạn tiểu tiện cần phải điều trị. U xơ tiền liệt tuyến càng được điều trị sớm thì càng giảm nguy cơ bị biến chứng suy thận.

U xơ tiền liệt tuyến hay còn gọi là u phì đại tiền liệt tuyến là một u lành tính. Bệnh thường gặp ở nam giới tuổi trung niên trở lên và ít gặp ở đàn ông dưới 50 tuổi.

Trên thực tế, không rõ có mối liên quan giữa rối loạn tiểu tiện với kích thước của tiền liệt tuyến. Có người bệnh u nhỏ dưới 30gram nhưng lại có những rối loạn tiểu tiện rất nặng, ngược lại, có người bệnh u trên 100gram mà không có biểu hiện lâm sàng hoặc biểu hiện ở mức độ vừa phải.

Khối u tiền liệt tuyến phì đại chèn ép vào niệu đạo gây nên những rối loạn tiểu tiện, biểu hiện đặc trưng như sau:

Nếu u xơ tiền liệt tuyến chèn ép vào đường tiểu thì có biểu hiện tắc nghẽn: bí đái, đi tiểu không hết, vẫn còn nước tiểu ứ đọng trong bàng quang, phải gắng sức rặn, tiểu ngắt quãng, tia nước tiểu yếu hoặc đái bị tắc xong lại đái tiếp, đái nhỏ giọt (đái xong vẫn bị nhỏ giọt), đi tiểu rất lâu…

Hội chứng kích thích: người bị u xơ tiền liệt tuyến thường đái gấp, tuy không căng quá nhưng rất mót đái, dễ bị đái són, có nhu cầu đi tiểu nhiều lần trong cả ngày và đêm, nhưng đái được ít…

Điều trị u xơ tiền liệt tuyến

Đàn ông từ 50 tuổi trở lên, khi có các biểu hiện rối loạn tiểu tiện như trên nên đến viện để được thầy thuốc khám phát hiện mức độ bệnh. Khi hiểu rõ tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ có phương pháp điều trị sớm nhất, tránh nguy cơ biến chứng gây suy thận.

U xơ tiền liệt tuyến được chia làm 3 mức độ:

- Mức độ biểu hiện lâm sàng nhẹ, bao gồm các dấu hiệu lâm sàng không thường xuyên, mới bị lần đầu, có thể điều trị nội khoa bằng các thuốc Xatral, Tadinan… hoặc hoàng cung trinh nữ (thuốc đông y).

- Ở mức độ vừa, các biểu hiện lâm sàng thường xuyên hơn, ảnh hưởng đến sinh hoạt và giấc ngủ, sức khoẻ do phải thức dậy đi tiểu đêm cần được xét đến khả năng điều trị phẫu thuật.

- Mức độ nặng: Có đầy đủ các dấu hiệu lâm sàng như trên nhưng không có thay đổi triệu chứng khi điều trị bằng thuốc chữa tiền liệt tuyến, dấu hiệu bệnh ngày càng nặng hơn, thậm chí có bệnh nhân đã bị ảnh hưởng đến chức năng bài tiết của thận gây suy thận.

Những bệnh nhân có các biểu hiện lâm sàng ở mức độ vừa và nặng có thể được phẫu thuật mổ bóc u xơ tiền liệt tuyến và mổ nội soi tiền liệt tuyến. Sau phẫu thuật, tình trạng rối loạn tiểu tiện của người bệnh sẽ được khắc phục.

Điều trị và theo dõi u xơ tiền liệt tuyến như thế nào?

Không phải tất cả các bệnh nhân bị u xơ tiền liệt tuyến đều phải điều trị.

Những người không bị ảnh hưởng nhiều bởi các triệu chứng của u xơ tiền liệt tuyến thì thường không điều trị nhưng phải được kiểm tra định kỳ để xem tình trạng bệnh có trở nên xấu đi hay không, đặc biệt cần xét nghiệm PSA để xem có bị u xơ tiền liệt tuyến hay không mà xử trí kịp thời.

- Điều trị nội khoa: với những người có triệu chứng rối loạn về tiểu tiện ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày thì trước mắt phải điều trị nội khoa. Các thuốc được sử dụng phổ biến nhất hiện nay là thuộc nhúm ức chế alpha 1 có tác dụng làm giãn cơ trơn thành mạch, tuyến tiền liệt và cổ bàng quang giúp làm giảm bớt tình trạng tắc nghẽn niệu đạo do phì đại tuyến tiền liệt ví dụ alfuzosin (Xatral), terazosin (Hytrin), doxazosin, prazosin và tamsulosin. Các thuốc ức chế alpha 1 không làm “tiêu” bướu mà chỉ giúp tiểu dễ do cổ bàng quang và niệu đạo dễ mở rộng khi đi tiểu. Thuốc này cũng làm giãn một số cơ vòng khác trong cơ thể và gây tác dụng phụ như giảm huyết áp. Chưa có thuốc nào được chứng minh là làm bướu nhỏ đi. Ngoài ra còn một số thuốc khác như các thuốc kháng androgen như ức chế men 5-alpha-reductase nh­ finasteride (Proscar) và dutasteride thường được dùng phối hợp với thuốc trên để làm giảm triệu chứng. Tác dụng phụ của thuốc bao gồm giảm ham muốn tình dục, các vấn đề về cương dương hay phóng tinh.

- Điều trị bằng ngoại khoa hầu như là để giảm triệu chứng. Hiện nay phổ biến nhất là áp dụng phương pháp cắt bỏ tuyến tiền liệt bằng nội soi qua đường niệu đạo. Khi tiền liệt tuyến quá to, không sử dụng được phương pháp cắt nội soi thì phải mổ bóc u xơ tiền liệt tuyến.